Sinema Dergisi’nin Aralık sayısında eleştirmen Alkan Avcıoğlu, Amerika'daki eleştirmenler tarafından öve öve bitirilemeyen yılın animasyonu (!) Up ile ilgili olarak Jim Windolf’un “Sosyal ve ekonomik olarak çöküşte olan her dönemde konjonktüre tezat olarak içimizdeki çocuğun ihtiyaçlarını besleyen sevimli kültürel ürünlerin dominant hâle geldiği” gibi çok yerinde bir tespitini alıntılıyor ve hemen arkasından ekliyor: “Şirinlik etrafımız dalga dalga sarmalayan yeni hâkim kültürün başat makinelerinden biri”.

Hollywood’un büyük stüdyoları tarafından özellikle “teknolojik” özellikleri ön plana çıkartılarak tüm dünyaya pazarlanan şirinlik muskası animasyon filmlerinin ortalığı parsellediği bu dönemde, sessiz sedasız bir animasyon filmi şimdiye kadar para babası yapımcıların uygulamaya cesaret edemediği ve hiçbir zaman da edemeyeceği “yalınlıkla” kaleme alınmış bir senaryoyla ortaya çıkıp, son 10 yılın en iyi animasyon filmleri arasına girmeyi başardı. Bu film şimdiye kadar uluslararası festivallerde 4 ödül almayı başarmış Adam Elliot’un son filmi Mary and Max.

Son dönemdeki animasyon filmlerinin aksine “şirin ya da komik” değil, daha “insana yakın” ve daha “samimi” olma çabasında Mary and Max…. Bu niyetini de filmin daha ilk dakikalarında belli ediyor. Avustralya’da, alkolik bir anne ve muhtemelen derin bir depresyon içindeki babasıyla aynı evi paylaşan, asosyal Mary ile New York’taki dairesinde çikolatalı sandviçini yiyip, çizgi film seyretmekten keyif alan Asperger sendromlu Max’in imkânsız sayılabilecek arkadaşlığını anlatan film, günümüz modern dünyası tarafından “deli” yaftasıyla yaftalanıp, toplumdan dışlanan bireylerin iç dünyalarını oldukça “içten” bir bakış açısıyla izleyiciye sunuyor ve herkes tarafından kabul gören “normal” şeyleri tartışmaya açmaktan çekinmiyor.

Sinemayı, hele hele animasyon türünü “çerezlik bir eğlence” olarak gören oldukça kalabalık bir sinema izleyicisi grubunu irite edecek bu duruş, gişe kaygısı güdülmeden yapıldığı her halinden belli olan bu filmi gözümüzde ayrı bir değerli kılıyor. Büyük bir çoğunluğu Mary ile Max’in mektuplaşmalarından oluşan film, Adam Elliot'un usta işi metni ve Philip Seymour Hoffman’nın sinema okullarında ders diye okutulacak, oyuncunun sadece sesiyle nasıl bir karaktere hayat verebileceğini gösterdiği mükemmel seslendirmesiyle, keyifli bir seyirlik sunmaktan öte akıcı bir tempo yakalamayı başarıyor.

Ana akım sinema örnekleri gibi çok fazla “beylik” laflar etme niyetinde değil Mary and Max. Toplumun doğru ve normal kabul ettiği şeylerin dışında kalınırsa, bunun çok dert edilmemesini söylüyor sadece, hepsi bu…Max’in otobüs durağında beklerken, Mary’nin gönderdiği çikolatanın üzerindeki “Önce Kendini Sev” yazısını görmesi ve hemen arkasından Mary’e yazdığı mektupta, muzdarip olduğu mental bozukluk ile ilgili kurduğu “Aspi olmayı seviyorum”cümlesi, bize Max’in yaşadığı “aydınlanmayı” gösteriyor. Mary’nin fiziksel kusurları ile hesaplaşması ise ayrı bir derinlik katıyor filme.

Mary and Max’i ilk izlediğimde aklıma nedense Don Hertzfeldt’in ödül avcısı kısa animasyon filmi “Everything Will Be Ok ” geldi. Meraklıları için bu notu da düşelim. Ciddi sayılabilecek zihinsel sorunlarla boğuşan Bill’in dış dünya ile etkileşimini gayet naif bir dille anlatan bu küçük “başyapıt” ile Mary and Max arasındaki benzerlikler, sadece hikâye anlatmadaki ustalıklarından kaynaklanmıyor. Her iki film de aynı noktalara temas ediyorlar.

Herkese iyi seyirler…

by Holmes
--

Nicedir blogda yazmak için ikna etmeye çalıştığım çok değerli bir dostum daha blog bünyesine katıldı. Hakan, nam-ı diğer Holmes bundan böyle sinema yazılarıyla blog sütunlarımızın konuğu. Blogda futbol dışına pek çıkmıyoruz. Great White'ın sinema ve müzik temalı yazıları haricinde. Ben hayatta da spor dışına pek fazla çıkmazdım Hakan'la tanışana dek. Sadece isminin telaffuzu karizmatik olan yönetmenlerin adını bilir, güzel afişli filmleri güzel filmler sanırdım. Bu adam sayesinde afişlerin ve afili isimlerin ötesine geçtik. Blog da O'nun haftalık sinema yazılarıyla futbolun ötesine geçecek. Buna inanıyorum. Ve kendisine tekrar hoşgeldin diyorum.

--

Tamamen kişisel tespitlere dayanan bir yazı olacağını baştan belirteyim. Hedefimde cidden hiçkimse yok. Tanju ile konuyu konuşurken, bana birilerinin bu yazıya çok kızabileceğini söyledi. Belki dediği doğrudur. Ve haklı çıkacaktır. Fakat ben böyle düşünmüyorum bu yazıyı yazan şahıs olarak.  Artık kendi çapında bir alem halini almış bu ortamın da kendine has geyiklere sahip olduğunu, ve belli sınırlar dahilinde bunlarla da eğlenilebileceğini düşünüyorum. -Tamam, tutkuyla yabancı takımlara bağlı görünümü verenlere biraz kızgınım.- Ben dahil bazılarımız(muhakkak ki hepimiz değil), bu klişelerden bazılarına başvurmuşuzdur. Dilim döndüğünce bunları yazmaya çalıştım. Bilesiniz ki niyet iyidir, sevgi doludur. (Special Thanks to Erkan Oğur Başlayalım efendim. 

Bu aralar blogu fena boşladım. Hiç yazasım gelmiyor, ama yakında başlıyorum.

Aklıma yazacak bir şey gelmiyor, blogun hitleri de düşmeye başladı. E kimse Aceto'ya, Borges'e yaptığı gibi "Abi şunun hakkında ne düşünüyorsun" "Abi neredesin, özledik" tarzı yaklaşımlar sergilemiyor. Bu durumda blogger kendine veriyor o gazı. Kendi kendine diyor bunları. "X, ihtiyacımız var sana, neredesin?" "Ne düşünüyorsun bu konuda?" "Özletme kendini". Abi benim bildiğim geliş, bomba gibi bir yazıyla olur şayet bir ara verilmişse, yakında başlıyorum demek budur. Çünkü van damme abi onca dayağı yedikten ve dövüş sanatları öğrenmeye ikna olduktan sonra böyle demiştir. "Başlıyorum yakında" Ve o başlamıştır. Hem de ne başlayış. Döner tekmeler, uçan tekmeler, ergonomik tekmeler, üçü bir arada tekmeler, bir alana bir bedava tekmeler... Hani nerde? Bekliyoruz.

Kapatıyoruz.

Ya da uzun bir ara. Bakalım beni kaç kişi ipliyor yoklaması. Posta yorum bırakanlar, "burda!" diye bağırırlar blog sahibine. Geriye gidelim biraz. Bu davranışın bazı tarihi kökleri var. (Havalı oluyor böyle dediğimde)

Bu durum Aceto'nun gidişlerinden sonra ortalığa hakim olan gidene sportif ağıtlar projesinin bir yansıması. "Güzeldi çok, Olmadı fakat, Yapamadık. Bitti, son." Ve posttan hemen sonra 10 kasım 1938 sabahını andıran bir çöküntü havası... Tabii gelmiyor, beklenen tepkiler gelmiyor. Çok az insana gidiyor. Mesela ben bu tepkiyi her blogger'a vermem, çoğu da bana vermez. Kime veririm, Uçan Hollandalı'ya veririm. Temur'a veririm. Stereotypeball'a veririm, Anadolu'dan Futbol'a, vs... Fakat her blogger için de böyle davranamam. Samimiyetsiz olur bu. Kapatmayın abi, kimse kapatmasın blogu. Seviyoruz sizleri bakın, bazen saçmalasanız da, saçmalasak da seviyoruz. Gerek yok böyle şeylere.

Blogu kaç kişinin okuduğu hiç önemli değil.

Adsız tayfanın klasik saldırı taktiği "bu blogu bir daha okumayacağım"dır. Kendini ne sanıyor bu durumda, bu yorumu girerken, anlaşılması güç, sanki blogun patronu. Ve o bu yorumu yaptığı andan itibaren sanki bu blog bir daha "çıkmayacak." Yazar, duygusal davranır bu yorumlar karşısında genelde. "Xtir git lan" diyenini de gördüm. Fakat genel olarak kibar bir giriş sonrası "aslına bakarsanız adsızların yorum yapmasını kapatmayı düşünüyordum. Bu arada blogu kaç kişinin okuduğu hiç önemli değil." Bir iki gün sonra msn'de ya da twitter'da "yorum gelmiyor ya" şeklinde sızlanmalar başlar. 

Tutkuyla bağlanılan yabancı takım. 

Samimiyetsizliğin tavan yaptığı konulardan biridir bu. "Mancini bu takım Stoke'u nasıl yenemez!!", "Ah ulan Cassano yaktın takımı be!", yahut  "Pazzini kızım olsun sana vermezsem namerdim!" gibi anlık duygu patlamalarında sıklıkla rastlanır bu durum. "Montpellier'e kaybettik :S", "Parametrik İmpulsatörleri çalıştıramadık" versiyonları da vardır. Yapmayın arkadaşlar, yapmayın. Bu kadar FM etkisi bünyeye zararlı. Edirnespor'u  Kırklarelispor'un, Hatayspor'un bizlere ihtiyacı var. Tamam, Wolverhampton Wanderers ismi ilk okunuşta kulağa daha karizmatik gelebilir, Notthingham Forest'a ben de hastayım ama yerli malı, yurdun malı, Başkanları, siyasetçileri, hatta bakanları örnek almalı ve herkes bu takımları kullanmalı. Değil mi?(Ramiz Dayı Vurgusuyla)

Adsız Fenomeni.

Blogların sürükleyici unsurları elbette ki katılımcılar. Yorumcular. Herkes için önemli tabii, yorumdan ziyade yorumun kalitesi de. Böyle kaliteli okuyucular olur, yazan insanın şevki, kendisine duyduğu saygıyı artırır. Izlandik, Ömer, Bigben, Aks111, UyAha, benim bu doğrultuda sayabileceğim isimler. Bir de aşkın. Hemen herkes için önemli bir isim diye tahmin ediyorum.

Bir de adsızlar var. Ah o adsızlar... Bu arkadaşlar kendilerine bir isim seçmemekte ısrar eden insanlar gibi görünse de durum öyle değil. Eski türk geleneklerini yaşatan bünyeleri, bir şeyi başarana kadar kendilerine bir isim seçmeme kararlılığıyla harmanlanmış. Bunlar pozitif yorumlar yaparken sorun olmuyorlar mesela. Hiçkimse için. Ama genelde negatif yorumlarla adlarından sıkça söz ettiriyorlar. Ne zamanki adsızlardan iğneleyici yorumlar geliyor, başlıyor blog sahibi veryansına. "Artık adsızlara kapatacağım blogu." Haksız da sayılmaz. Genelde negatif yorumlar yazan arkadaşların bir çoğu aslında blog sahipleri diye düşünüyorum. Bu da rahatsız edici. Yani kendi ismiyle kendini ifade edemiyor oluşu bloguna halel gelebileceği korkusu mu? Ortamdaki sûnî saygı gösterilerine aykırı davranmak blogun hitlerini düşürür diye mi çekiniyorlar?Ya da aslında sen kendine bak, sen de az şöyle böyle değilsin, senin blogunu da biliyoruz denmesinden mi çekiniyorlar? Yine de pozitif şeyler söylerken problem edilmeyen bu adamların negatif konuşmaya başladıklarında ferman çıkarılmasına sebebiyet vermesi biz bloggerlar için üzerinde düşünülmesi gereken bir durum.

Devam eder.

“9 mutluluk, 10 maksimum demek ve bu yüzden asla 10 numarayı giymeyeceğim. Ben her zaman daha mutlu olabileceğimi düşünüyorum”

Bence de 10 numarayı asla giyme. Çünkü bu adam yaşadıkça, o numara sana hep bir numara büyük gelecek.